السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
184
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
1 - بزى : احمد فرزند محمد بن عبد اللّه بن قاسم بن نافع بن ابىّ كه بشّار نام داشت اصلا ايرانى و اهل همدان است و به دست سائب مخزومى مسلمان گرديد . ( 1 ) - دربارهء وى نيز دو نظريه مختلف نقل شده است : ابن جزرى مىگويد : او استاد و محقق و داراى حافظهء قوى بود . در سال 170 متولد و سال 250 وفات نموده است . « 1 » بزى قرائت را نزد ابو الحسن احمد بن محمد بن علقمه معروف به « قواس » و در نزد ابو الاخريط وهب بن واضح مكى و عبد اللّه بن زياد بن عبد اللّه بن يسار مكى فرا گرفته است . « 2 » عقيلى مىگويد : او دروغگو و غير قابل اعتماد است . ابو حاتم مىگويد : او در نقل حديث غير قابل اعتماد و ضعيف است و من از او حديث نقل نمىكنم . « 3 » مؤلف : بحث دربارهء كسانى كه از وى قرائت اخذ نمودهاند ، همان است كه در راويان ديگر گذشت و وضع راويان وى از نظر مورد اعتماد بودن روشن نيست و بايد به كتابهايى كه طبقات قاريان را شرح دادهاند ، مراجعه شود . 2 - قنبل : محمد فرزند عبد الرحمن خالد بن محمد ، كنيهاش ابو عمرو ، وى از خانوادهء مخزوم و آزادشدهء آنان و اهل مكه مىباشد . قرائت را به احمد بن محمد بن عون نبال عرضه نموده ، از وى فراگرفته است و هم او بود كه قنبل را در مكه به جاى خود قرار داد و وظيفهء قرائت را به عهدهء وى واگذار كرد . قبل از بزى نيز قرائت نقل نموده است و در حجاز رياست تعليم قرائت به وى واگذار شد و در مكه جزو نيروى انتظامى بود . سال 195 متولد و سال 291 وفات نمود . « 4 » قنبل بعدها به مقام رياست و سرپرستى شرطه رسيد و همين عمل سبب بر هم خوردن عادت و روش وى گرديد و هر چه سنش بالا مىرفت ، تغيير بيشترى در روش او پديدار مىگرديد تا آنجا كه هفت سال ، پيش از وفاتش ، مقام معلمى و تعليم قرائت قرآن را ترك نمود . « 5 » مؤلف : دربارهء كسانى كه از قنبل نقل قرائت نمودهاند ، همان اختلاف است كه دربارهء راويان و ناقلان ديگر بود .
--> ( 1 ) طبقات القراء ، 1 / 119 . ( 2 ) النشر فى القراءات العشر ، 1 / 119 . ( 3 ) لسان الميزان ، 1 / 120 . ( 4 ) طبقات القراء ، 2 / 119 . ( 5 ) لسان الميزان ، 5 / 249 .